Wat is een burnout?
Een burnout is een toestand van totale uitputting die gezonde mensen kan overkomen wanneer zij (zeer) lange tijd te maken hebben gehad met overbelasting, frustraties en stress. Meestal gaat het om stressvolle werkomstandigheden in combinatie met belastende privéomstandigheden. Iedereen kan een burnout krijgen, maar het overkomt vooral mensen die veel ambitie hebben, hard werken, plichtsgetrouw en perfectionistisch zijn. Daarnaast spelen werkkenmerken een grote rol; de manier waarop een organisatie het werk inricht en taakeisen stelt. Vooral wanneer iemand weinig invloed heeft op hoe het werk gedaan wordt, het gevoel heeft onvoldoende gewaardeerd te worden en weinig sociale steun ontvangt van de leidinggevende of collega’s.

Wat zijn de verschijnselen?
Vermoeidheid is het belangrijkste verschijnsel. Dit komt in eerste instantie doordat het steeds meer energie kost om het werk af te maken en goed te blijven functioneren op het werk. Meestal heeft iemand in de aanloop naar een burnout afwisselend goede en slechte dagen, wordt vergeetachtig en soms zijn mensen zelfs misselijk als ze op maandagochtend naar hun werk moeten. Vaak is er sprake van cynisme en afstand nemen van het werk en hebben mensen het gevoel dat zij onvoldoende competent zijn om hun werk te kunnen doen.

Wat doet de pyscholoog?
Bij AGenO word je altijd eerst getest om vast te stellen of er inderdaad sprake is van een burnout.
De behandeling bestaat uit een aantal vaste onderdelen en keuzemodules. De vaste onderdelen zijn: probleeminventarisatie en klachtenreductie, cognitieve therapie en coaching, en recidiefscenario. De basisbehandeling omvat in totaal 14 sessies. De keuzemodules beslaan elk vier of vijf sessies. De onderwerpen zijn werkhervatting, timemanagement, werkgerichte interventies, conflicthantering en lichamelijke vermoeidheid. Elke module begint met een modulespecifieke taxatie en vervolgt met behulpzame therapeutische middelen en oefeningen. In overleg kan besloten worden welke zinvol zijn.
Het doel van de behandeling is re-integratie in het arbeidsproces. Veel aandacht wordt besteed aan het onderzoeken en veranderen van datgene wat de burnout heeft veroorzaakt. De behandeling is van relatief korte duur (gemiddeld 3 tot 5 maanden), intensief, gestructureerd en voordurend gericht op het vergroten van je vaardigheden en verbetering van de situatie/omstandigheden. Het is van belang zo vroeg mogelijk te starten met de behandeling. Onderzoek heeft uitgewezen dat naarmate de klachten ernstiger zijn, de behandeling minder effectief is.

Wat is de prognose?
Een burnout is goed behandelbaar. 90% van de mensen herstelt volledig en bij de overige 10% wordt meestal toch een andere stoornis gevonden. 

Wat zijn de oorzaken?

De oorzaken van een burnout kunnen heel divers zijn. De verschuiving van lichamelijke naar emotionele belasting in de afgelopen decennia, de intensivering van het werk door opvoeren van het werktempo en voortdurende veranderingen door fusies en reorganisaties zijn veel voorkomende oorzaken. Maar ook onduidelijkheid en (toekomst)onzekerheid op het werk kunnen een belangrijke rol spelen.

Wat kan de werkgver doen?
Werkgevers kunnen veel doen om burnout bij de werknemers te voorkomen. Door in kaart te brengen in welke mate de risicofactoren in de organisatie aanwezig zijn en hierop te sturen, kan verzuim voorkomen worden, en daardoor verlies aan productie, medewerkerontevredenheid en uiteindelijk klantontevredenheid.

De risicofactoren zijn:
- Overbelasting door toename werkdruk
- Gebrek aan controle over leven en werk
- Achteruitgang in betrokkenheid bij de organisatie
- Procedurele onrechtvaardigheid
- Conflicten
- Versnelde toename van veranderingen
- Onvoldoende beloning
- Verschuiving van fysieke naar mentale arbeid
- Verantwoordelijkheid die niet bij de taakeisen hoort

Daar tegenover staat een aantal beschermende factoren zoals:
- Zinvol werk
- Autonomie
- Sociale steun vanuit de organisatie
- Actief gezondheidsbeleid

Aanbevolen boeken

Wilt u weten hoe uw organisatie ervoor staat? AGenO kan u helpen bij het inventariseren van de risicofactoren, het uitvoeren van een preventieve screening bij uw werknemers en het inzetten van interventies om burnout en daarmee (langdurig) verzuim in uw organisatie te voorkomen.